एसी आणि डीसी मध्ये काय फरक आहे?

विद्युत ग्रीडमधील एक मुख्य घटक म्हणून, पॉवर ट्रान्सफॉर्मर आपण वीज कशी वितरित करतो आणि वापरतो, याच्या केंद्रस्थानी ट्रान्सफॉर्मर असतात. परंतु या ट्रान्सफॉर्मरमधून वाहणारी वीज दोन मुख्य स्वरूपांत येते: प्रत्यावर्ती प्रवाह (AC) आणि एकदिश प्रवाह (DC). आधुनिक ऊर्जा प्रणाली समजून घेण्यासाठी यांतील फरक समजून घेणे मूलभूत आहे.

येथे[सार्वजनिक आरोग्य एजन्सी]एका तज्ञामध्येपॉवर ट्रान्सफॉर्मरउत्पादन क्षेत्रात, आपण दररोज एसी पॉवर हाताळतो. या लेखात, आम्ही एसी आणि डीसी मधील फरक, पॉवर ग्रिडसाठी एसी मानक का बनले आणि डीसी कुठे अपरिहार्य आहे, हे स्पष्टपणे समजावून सांगणार आहोत.

मुख्य फरक: एक साधे उदाहरण

विजेच्या प्रवाहाची कल्पना एखाद्या पाईपमधून वाहणाऱ्या पाण्यासारखी करा.

 

डायरेक्ट करंट (DC)वाहत्या पाण्यासारखे आहेएका दिशेने स्थिरपणे आणि सातत्यानेसरळ नळीतून खाली. हे अंदाजे आणि एकसमान असते.

प्रत्यावर्ती प्रवाह (एसी)पाण्यासारखे आहेलयबद्धपणे पुढे-मागे धावतएका पाईपमध्ये. निव्वळ हालचाल शून्य आहे, परंतु गतीद्वारे ऊर्जेचे हस्तांतरण होत असते.

 

यातील मूलभूत फरकप्रवाहाची दिशाएसी आणि डीसीचे सार आहे.

 

 

एसी विरुद्ध डीसी यांची समोरासमोर तुलना

 

 

मुख्य फरकांचा सखोल अभ्यास

१. विद्युत प्रवाह आणि दिशा

डीसी:येथील मुख्य गोष्ट ही आहेथेटविद्युत प्रभार पॉझिटिव्ह टर्मिनलपासून निगेटिव्ह टर्मिनलपर्यंत एकाच, अविचल दिशेने वाहतो. बॅटरीवर चालणाऱ्या टॉर्चचा विचार करा; ऊर्जा बॅटरीपासून थेट बल्बपर्यंत वाहते.

आणि:येथील मुख्य गोष्ट ही आहेआलटून पालटूनविद्युत प्रभार ठराविक कालावधीनंतर आपली दिशा उलटवतो. बहुतेक विद्युत प्रणालींमध्ये, हे प्रति सेकंद ५० किंवा ६० वेळा घडते (हर्ट्झ, Hz मध्ये मोजले जाते). याचा अर्थ असा की, तुमच्या घरातील वायरिंगमधील इलेक्ट्रॉन एका अखंड चक्रात फिरत नसून, ते प्रति सेकंद ६० वेळा पुढे-मागे कंपन करत असतात.

२. "प्रवाहांचे युद्ध" आणि ग्रिड ट्रान्समिशनसाठी एसीचा विजय का झाला

हा केवळ इतिहास नाही; आपले वीज वितरण जाळे एसीवर का उभारले आहे, आणि परिणामी, ते का घडले, याचे हेच मूलभूत कारण आहे.पॉवर ट्रान्सफॉर्मरअत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

१९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात, थॉमस एडिसनने डीसीचे समर्थन केले, तर निकोला टेस्ला आणि जॉर्ज वेस्टिंगहाऊस यांनी एसीचे समर्थन केले. एका प्रमुख कारणामुळे एसीने "प्रवाहांचे युद्ध" जिंकले:परिवर्तनीयता...

डीसी प्रसारित करण्यामधील समस्या:जेव्हा वीज लांब अंतरावरून प्रवास करते, तेव्हा तिला तारांमध्ये रोधाचा सामना करावा लागतो, ज्यामुळे उष्णतेच्या स्वरूपात ऊर्जेची हानी होते. ही हानी कमी करण्यासाठी, तुम्हाला अत्यंत वेगाने ऊर्जा प्रसारित करणे आवश्यक आहे.उच्च व्होल्टेजआणि मग घरे आणि व्यवसायांसाठी सुरक्षित, कमी व्होल्टेजवर आणले जाते.

डीसीची प्राणघातक त्रुटी:१८८० च्या दशकात, डीसी व्होल्टेज वाढवण्याचा किंवा कमी करण्याचा कोणताही कार्यक्षम आणि किफायतशीर मार्ग नव्हता.

एसीचा विजयी फायदा:एका उपकरणाचा वापर करून एसी व्होल्टेज सहजपणे वाढवता (स्टेप-अप) आणि कमी करता (स्टेप-डाउन) येतो, ज्याला म्हणतातट्रान्सफॉर्मर...

इथेच आमचे कौशल्य कामी येते.पॉवर ट्रान्सफॉर्मरवीज निर्मिती केंद्रांमध्ये, कमीत कमी हानीसह कार्यक्षम लांब पल्ल्याच्या प्रेषणासाठी एसी व्होल्टेजला अत्यंत उच्च पातळीपर्यंत (उदा. ४,००,००० व्होल्ट किंवा अधिक) वाढवले ​​जाते. त्यानंतर, लोकवस्तीजवळील उपकेंद्रांमध्ये, इतर ट्रान्सफॉर्मर व्होल्टेजला कमी करून आपल्या घरात वापरल्या जाणाऱ्या १२०/२४० व्होल्टवर आणतात.

व्होल्टेजचे रूपांतर करण्याच्या याच सोप्या क्षमतेमुळे एसी (AC) हे जगाच्या पॉवर ग्रिडसाठी निर्विवाद मानक बनले.

३. आधुनिक अनुप्रयोग: प्रत्येकाचे वैशिष्ट्य

जरी एसीचे वर्चस्व असले तरी, डीसी अजूनही कालबाह्य झालेले नाही. प्रत्येक प्रकार आपापल्या क्षेत्रात उत्कृष्ट आहे:

एसी यासाठी सर्वोत्तम आहे:

संपूर्ण शहरांना आणि घरांना ऊर्जा पुरवणे.

औद्योगिक मोटर्स आणि यंत्रसामग्रीजे एसीवर अधिक सोपे आणि अधिक विश्वासार्ह आहेत.

उच्च-शक्ती अनुप्रयोगहीटिंग आणि लाइटिंग प्रमाणे.

यासाठी डीसी आवश्यक आहे:

इलेक्ट्रॉनिक्स:तुमचा फोन, लॅपटॉप, टीव्ही आणि सर्व डिजिटल उपकरणे अंतर्गतरीत्या डीसीवर चालतात. म्हणूनच त्यांचे पॉवर अडॅप्टर (किंवा "चार्जर") हे खरेतर एसी-टू-डीसी कन्व्हर्टर असतात.

 

बॅटरी:सर्व बॅटरी (इलेक्ट्रिक वाहनांमधील बॅटरींसहित) डीसी वीज साठवतात आणि पुरवतात.

 

सौर ऊर्जा:सौर पॅनेल डीसी वीज निर्माण करतात, जिला घरगुती वापरासाठी एसीमध्ये रूपांतरित करण्यासाठी इन्व्हर्टरची आवश्यकता असते.

 

इलेक्ट्रिक वाहने:ईव्हीच्या बॅटरी डीसीवर चालतात आणि डीसी फास्ट-चार्जिंग स्टेशन्स आता मानक बनत आहेत.

 

निष्कर्ष: एक सहयोगी भागीदारी

एसी आणि डीसी यांच्यातील फरक हा, कोणते चांगले आहे हा नसून, कामासाठी कोणते योग्य आहे हा आहे. आपले आधुनिक जग या दोन्हींमधील एका सुसंघटित भागीदारीवर अवलंबून आहे.

 

एसीचा चॅम्पियन आहेदूर अंतरावर वीज पारेषण आणि वितरणविनम्र पण महत्त्वपूर्ण गोष्टींमुळे शक्य झालेपॉवर ट्रान्सफॉर्मर...

 

डीसीचा चॅम्पियन आहेऊर्जा साठवण आणि डिजिटल इलेक्ट्रॉनिक्सजे आपल्या दैनंदिन जीवनाला शक्ती देतात.

 

येथेसार्वजनिक आरोग्य एजन्सीया भागीदारीतील एसीच्या बाबतीत आम्ही तज्ञ आहोत. आम्ही विश्वसनीय डिझाइन आणि उत्पादन करतो.पॉवर ट्रान्सफॉर्मरजे विद्युत पायाभूत सुविधांचा कणा आहेत, आणि संयंत्रात निर्माण झालेली एसी वीज तुमच्या दारापर्यंत कार्यक्षमतेने व सुरक्षितपणे पोहोचवण्याची खात्री करतात.