Leave Your Message
बातम्यांचे प्रकार
ठळक बातम्या

ट्रान्सफॉर्मरमधून किरणोत्सर्ग होतो का?

२०२५-०८-१४

ट्रान्सफॉर्मर किरणोत्सर्ग उत्सर्जित करतो का?

जनतेसाठी प्रमुख संकल्पनांचे स्पष्टीकरण
विद्युत चुंबकीय वातावरण आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या संदर्भात, ट्रान्सफॉर्मर आणि इतर वीज पारेषण व रूपांतरण सुविधा विद्युत क्षेत्र आणि चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करतात—ज्यांना एकत्रितपणे "विद्युत चुंबकीय क्षेत्र" (EMF) म्हटले जाते—"विद्युत चुंबकीय प्रारण" नव्हे.

'विद्युतचुंबकीय प्रारण' ही एक विशेष अभियांत्रिकी संज्ञा आहे, जी रेडिओ संचार आणि विद्युतचुंबकीय सुसंगतता यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये वापरली जाते. याचा अर्थ असा की, एखाद्या स्रोतामधून विद्युतचुंबकीय लहरींच्या स्वरूपात अवकाशात उत्सर्जित होणारी किंवा अवकाशातून प्रसारित होणारी ऊर्जा. ऊर्जा प्रकल्पांसाठी 'विद्युतचुंबकीय प्रारण' हा पर्यावरणीय किंवा आरोग्यविषयक परिणाम घटक म्हणून वापरणे वैज्ञानिकदृष्ट्या अयोग्य आहे. पारेषण केंद्रे विद्युत ऊर्जा हस्तांतरणासाठी वाहक म्हणून काम करतात, विद्युतचुंबकीय लहरींच्या ऊर्जेचे प्रेषक म्हणून नाही. या केंद्रांच्या सभोवतालच्या क्षेत्रांसाठी योग्य संज्ञा म्हणजे विद्युत क्षेत्र, चुंबकीय क्षेत्र किंवा विद्युतचुंबकीय क्षेत्र (EMF) आहेत.

जेझेडपी पॉवर ऑटोमेशन: उद्योगाला सक्षम बनवणे
JZP पॉवर ऑटोमेशन हे ऊर्जा क्षेत्रातील व्यावसायिकांसाठी केवळ एक संवाद नेटवर्कच नाही, तर ऊर्जा तंत्रज्ञानप्रेमी आणि विद्यार्थ्यांना त्यांचे कौशल्य प्रदर्शित करण्यासाठी एक व्यासपीठ देखील प्रदान करते. पारंपरिक ज्ञान-विनिमय व्यासपीठांच्या तुलनेत, ZG खालील गोष्टी प्रदान करते:

जलद माहिती उपलब्धता

अधिक माहितीचे प्रमाण

वाढीव परस्परसंवाद

कमी खर्च
हे फायदे पारंपरिक प्लॅटफॉर्ममध्ये अतुलनीय आहेत. या परस्परसंवादाचा उपयोग करून, JZP सहयोग, नेटवर्किंग आणि सामूहिक तांत्रिक प्रगतीसाठी पूल बांधते.

वीज पारेषण सुविधा (उदा., ट्रान्सफॉर्मर) प्रभावी विद्युत चुंबकीय प्रारण का निर्माण करत नाहीत?
एसी वीज पारेषण सुविधा अत्यंत कमी-वारंवारता (ELF) क्षेत्र म्हणून वर्गीकृत केलेली पॉवर-फ्रिक्वेन्सी चुंबकीय क्षेत्रे निर्माण करतात. ही क्षेत्रे प्रामुख्याने प्रारणाद्वारे नव्हे, तर विद्युत चुंबकीय प्रवर्तनाद्वारे पर्यावरणाशी आंतरक्रिया करतात. प्रमुख कारणांमध्ये यांचा समावेश आहे:

वारंवारता आणि तरंगलांबीच्या मर्यादा:

पॉवर-फ्रिक्वेन्सी विद्युत/चुंबकीय क्षेत्रे 50 Hz (तरंगलांबी: 6,000 किमी) वर कार्यरत असतात.

पारेषण वाहिन्या या तरंगलांबीपेक्षा खूपच लहान असतात, त्यामुळे प्रभावी विद्युतचुंबकीय प्रारण भौतिकदृष्ट्या अशक्य होते.

क्षेत्रीय स्वातंत्र्य:

उच्च-फ्रिक्वेन्सी क्षेत्रांच्या विपरीत, जिथे जोडलेले विद्युत/चुंबकीय घटक उत्सर्जित लहरींच्या रूपात पसरतात, पॉवर फ्रिक्वेन्सीवरील विद्युत आणि चुंबकीय क्षेत्रे अवकाशात स्वतंत्रपणे अस्तित्वात असतात.

आंतरराष्ट्रीय मानके:
जागतिक आरोग्य संघटना (WHO), यूएस नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ एन्व्हायर्नमेंटल हेल्थ सायन्सेस (NIEHS), आणि इंटरनॅशनल कमिशन ऑन नॉन-आयनायझिंग रेडिएशन प्रोटेक्शन (ICNIRP) यांसारख्या अधिकृत संस्था या क्षेत्रांची काटेकोरपणे व्याख्या करतात:

पॉवर-फ्रिक्वेन्सी इलेक्ट्रिक फील्ड्स

पॉवर-फ्रिक्वेन्सी चुंबकीय क्षेत्रे

विद्युत चुंबकीय क्षेत्र (≥100 kHz वारंवारतेसाठी)
ते ऊर्जा प्रकल्पांसाठी 'विद्युतचुंबकीय प्रारण' हे चुकीचे वर्णन असल्याचे स्पष्टपणे नाकारतात.

गैरसमज दूर करणे
'विद्युत केंद्रांमधून होणारे विद्युत चुंबकीय विकिरण' ही चुकीची संकल्पना काही देशांतर्गत साहित्यात रूढ झाली आहे, ज्यामुळे सार्वजनिक गैरसमज आणि चिंता वाढली आहे. जागतिक आरोग्य अधिकारी एकमताने अचूक संज्ञा (विद्युत क्षेत्र, चुंबकीय क्षेत्र किंवा EMF) वापरतात आणि १०० kHz पेक्षा कमी पॉवर-फ्रिक्वेन्सीच्या संपर्कासाठी 'विद्युत चुंबकीय विकिरण' हा शब्द टाळतात.